Bài 1: Sự xuất hiện loài người và bầy người nguyên thủy
Lịch sử loài người cho ta biết những sự việc diễn ra trong đời sống con người kể từ khi xuất hiện. Trái đất. Khoa học đặc biệt là Khảo cổ học và Cổ sinh học đã tìm được nhiều bằng chứng nói lên sự phát triển lâu dài từ động vật bậc thấp lên động vật bậc cao. Cụ thể như thế nào mời các bạn cùng đến với bài học “sự xuất hiện loài người và bầy người nguyên thủy”.
A. Kiến thức trọng tâm
1. Sự xuất hiện loài người và đời sống bầy người nguyên thủy.
Vượn cổ -> Vượn tối cổ -> Loài người hiện đại
a. Người vượn cổ
- Con người có nguồn gốc từ loài vượn cổ
- Sống khoảng 6 triệu năm trước đây
- Nguyên nhân là nhờ quá trình lao động
- Đặc điểm: Có thể đứng bằng 2 chân, 2 tay có thể cầm nắm
- Địa điểm thấy hóa thạch: Đông Phi, Tây Á, Việt Nam
b. Người tối cổ
- Sống cách đây khoảng 4 triệu năm
- Đặc điểm: Đi điwngs thẳng, đôi tay tự do sử dụng, hộp sọ lớn
- Di cốt tìm thấy ở Đông Phi, Gia – va (Inđônêxia), Bắc Kinh (Trung Quốc), Thanh Hóa (Việt Nam)…
c. Đời sống bầy người nguyên thủy
- Đời sống vật chất:
- Biết chế tác công cụ đá (ghè cho sắc, vừa tay cầm) gọi là đồ đá cũ ( Sơ kỳ).
- Sống chủ yếu bằng: săn bắt, hái lượm
- Đã phát minh ra lửa
- Ở trong các hang động, dưới mái đá hoặc dựng lều.
- Đời sống tinh thần:
- Đã có ngôn ngữ, tôn giáo
- Sống thành bầy : 5- 7 gia đình (quan hệ ruột thịt), có người đứng đầu. Cùng làm, cùng hưởng. Có sự phân công lao động giữa nam và nữ => Bầy người nguyên thủy.
=> Cuộc sống bấp bênh, hoàn toàn phụ thuộc vào thiên nhiên ( ăn lông ở lỗ).
2. Người tinh khôn và óc sáng tạo.
Người tinh khôn hay Người hiện đại (khoảng 4 vạn năm trước đây):
- Người tinh khôn có cấu tạo cơ thể như người ngày nay.
- Xương nhỏ, bàn tay nhỏ, khéo léo, linh hoạt, hộp sọ và thể tích não phát triển, trán cao,mặt phẳng, cơ thể gọn và linh hoạt, nên tư thế thích hợp với các hoạt động phức tạp của con người.
- Ở khắp các châu lục.
- Là bước nhảy vọt thứ hai, cùng lúc xuất hiện những màu da khác nhau (da vàng, đen,trắng ) do thích ứng lâu dài của con người với hoàn cảnh tự nhiên khác nhau.
- Biết:
- Ghè hai rìa của mảnh đá làm cho gọn và sắc hơn để làm rìu, dao, nạo.
- Làm lao bằng xương cá,cành cây.
- Chế tạo cung tên là thành tựu lớn trong quá trình chế tạo công cụ và vũ khí.
- Thức ăn tăng lên - thức ăn động vật.
- Cư trú “nhà cửa”
- Đó là Thời đồ đá mới: dao, rìu, đục được mài nhẵn, khoan lỗ hay có nấc để tra cán. Biết đan lưới đánh cá, làm đồ gốm (bình bát, vò).
3. Cuộc cách mạng thời đá mới.
- Khoảng 1 vạn năm trước đây
- Biết trồng trọt và chăn nuôi
- Làm sách da thú để che thân, tìm thấy những chiếc khuy làm bằng xương.
- Làm trang sức, nhạc cụ bằng chuỗi ốc sò, hạt xương…
- Khai thác thiên nhiên phục vụ cho đời sống bớt phụ thuộc vào thiên nhiên.
- Con người không ngừng sáng tạo.
B. BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI
Kiến thức thú vị
HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI GIỮA BÀI HỌC
Câu 1: Thế nào là người tối cổ?
Câu 2: Thế nào là bầy người nguyên thủy?
Câu 3: Hãy nêu những tiến bộ kĩ thuật khi người tinh khôn xuất hiện?
Câu 4: Hãy cho biêt những tiến bộ kĩ thuật của thời đá mới?
Câu 5: Trình bày những tiến bộ trong đời sống con người thời đá mới?
HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI CUỐI BÀI HỌC
Câu 1: Tại sao lại gọi là “cuộc cách mạng đá mới”?
Câu 2: Hãy cho biết những bước tiến trong lao động và đời sống của con người nguyên thủy?
Xem thêm bài viết khác
- Vai trò của Quốc tế thứ nhất đối với phong trào công nhân quốc tế như thế nào?
- Quốc gia cổ Cham-pa được hình thành như thế nào?
- Tại sao nhân dân thời Trần lại sẵn sàng đoàn kết với triều đình chống giặc giữ nước?
- Trình bày hoàn cảnh ra đời của quốc tế thứ hai?
- Hãy nêu những biểu hiện nói lên sự phát triển của thủ công nghiệp và thương nghiệp thời Lý, Trần, Lê?
- Vì sao Quốc tế thứ hai bị tan rã?
- Phân tích những biểu hiện của lòng yêu nước Việt Nam qua các cuộc khởi nghĩa Bắc thuộc?
- Hãy cho biết những nét nổi bật của phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỉ XIX?
- Em đánh giá như thế nào về thủ công nghiệp nước ta đương thời.
- Hãy nêu những nét tiêu biểu của văn hóa Cam – pu- chia và văn hóa Lào?
- Trình bày sự thành lập và hoạt động của Quốc tế thứ nhất những năm 60 – 70 của thế kỉ XIX?
- Hãy nêu tình hình nước Nga cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX?