Bài 25: Phong trào Tây Sơn – Tây Sơn đánh tan quân Thanh

Bị nghĩa quân Tây Sơn tiến đánh, Lê Chiêu Thống đã cầu cứu quân Thanh. Nhân cơ hội này, quân Thanh thực hiện âm mưu xâm lược nước ta để mở rộng lãnh thổ xuống phía Nam. Đến năm 1789 cuộc đại chiến quân Thanh đã diễn ra do Quang Trung lãnh đạo giành thắng lợi, chính quyền thối nát của Nguyễn, Trịnh Lê bị xóa bỏ, đất nước thống nhất.

A. Kiến thức trọng tâm

IV. Tây Sơn đánh tan quân Thanh

1. Quân Thanh xâm lược nước ta

a. Hoàn cảnh

• Lê Chiêu Thống cầu cứu nhà Thanh
• Cuối năm 1788, nhà Thanh cử Tôn Sĩ Nghị đem 29 vạn quân chia làm 4 đạo tiến quân vào nước ta.
• Đạo 1: Do Tôn Sĩ Nghị chỉ huy từ Quảng Tây qua Lạng Sơn tiến vào
• Đạo 2: Theo đường Cao Bằng do Sầm Nghi Đống chỉ huy
• Đạo 3: Theo đường Tuyên Quang
• Đạo 4: Theo đường Quảng Ninh tiến vào Hải Dương

b.

Chuẩn bị của nghĩa quân

• Rút khỏi Thăng Long
• Lập phòng tuyến Tam Điệp, Biện Sơn

2.

Quang Trung đánh phá quân Thanh (1789)

• Tháng 11/ 1788 Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế niên hiệu: Quang Trung
• Thần tộc tiến quân ra Bắc đến Nghệ An, Quang Trung tuyển thêm quân mở cuộc duyệt binh lớn.
• Tới Thanh Hóa tiếp tục tuyển quân
• Ra Tam Điệp mở tiệc khao quân và tuyên bố “ Nay hãy ăn tết trước, đến sang Xuân vào Thăng Long mồng 7 sẽ mở tiệc lớn”.
• Từ Tam Hiệp vua Quang Trung chia quân làm 5 đạo tiến ra Bắc:
• Đạo chủ lực: Do Quang Trung trực tiếp chỉ huy tiến thẳng hướng Thăng Long.
• Đạo thứ hai, thứ ba đánh vào Tây Nam Thăng Long và yểm bộ cho đạo quân chủ lực.
• Đạo thứ tư tiến ra Hải Phòng
• Đạo thứ năm tiến lên Lạng Giang chặn đường rút lui của địch.
• Đêm 30 tết, vượt sông Đáy tiêu diệt gọn toàn bộ quân địch ở đồn tiền tiêu
• Đêm mồng 3 tết, tiến vây thành Hà Nội
• Ngày 5 tết đánh phía Nam Ngọc hồi -> diệt gần như toàn bộ quân địch.
• Sáng 5 tết đạo quân của Đô Đốc Long tấn công đồn Khương Thượng, Đống Đa => Quân Tây Sơn giáp chiến thiêu cháy doanh trại giặc Sầm Nghi Đống tự tử.
• Kết quả: quét sạch 29 vạn quân thanh

3. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử.

a. Nguyên nhân thắng lợi

• Được nhân dân nhiệt tình ủng hộ
• Quang Trung, bộ chỉ huy lãnh đạo tài tình

b. Ý nghĩa:

• Lật đổ các tập đoàn phong kiến (Nguyễn – Trịnh – Lê)
• Lập lại thống nhất đất nước (xóa bỏ chia cắt).
• Đánh đuổi ngoại xâm (Thanh – Xiêm).