Bài 5: Châu Phi và khu vực Mĩ La Tinh – Thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX (Trang 26 – 30, SGK)

Nếu trong thế kỉ XVIII, thế giới chứng kiến sự thắng thế của chủ nghĩa tư bản đối với chế độ phong kiến thì thế kier XIX là thế kỉ đẩy mạnh xâm chiến thuộc địa của các nước tư bản Âu – Mĩ. Cũng như Châu Á, các nước châu Phi và khu vực Mĩ La Tinh không thoát khỏi cơn lốc xâm lược đó…Để hiểu cụ thể hơn, tình hình của các nước Mĩ La Tinh trong thời điểm này, mời các bạn cùng đến với bài học “Châu Phi và khu vực Mĩ La Tinh – Thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX”.

A. Kiến thức trọng tâm

1. Châu Phi

• Khái quát:
• Là châu lục lớn, giàu tài nguyên
• Là một trong những cái nôi của văn minh nhân loại.
• Qúa trình các nước thực dân xâm lược:
• Giữa thế kỉ XIX, các nước thực dân bắt đầu xâm lược châu Phi
• Đầu thế kỉ XX, việc phân chia thuộc địa giữa các nước đế quốc ở Châu Phi căn bản hoàn thành.

• Các cuộc đấu tranh tiêu biểu của nhân dân Châu Phi.

* Nhận xét:

• Các phong trào diễn ra sôi nổi, thể hiện tinh thần yêu nước
• Đa số thất bại (trừ Ê – ti – ô – pi –a, Li – bê – ri – a).

2. Khu vực Mĩ La Tinh

* Phong trào đấu tranh giành độc lập

• Từ thế kỉ XVI, XVII đa số trở thành thuộc địa của Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha.
• Đầu thế kỉ XIX, phần lớn các nước Mĩ La Tinh giành được độc lập.

*Tình hình Mĩ La-tinh sau khi giành độc lập và chính sách bành trướng của Mĩ

• Sau khi giành độc lập, các nước Mĩ La-tinh có tiến bộ về kinh tế xã hội: Braxin trồng nhiều bông và cao su, cung cấp một nửa cà phê cho thị trường thế giới. Achentina sản xuất len, da cừu, thịt bò xuất khẩu sang Anh... Các đồn điền trồng lúa mì, cây công nghiệp, chăn nuôi lấy thịt, sữa và lông phát triển mạnh trở thành nguồn hàng xuất khẩu có giá trị của nhiều nước. Dân số tăng nhanh do người nhập cư ngày càng đông.
• Mĩ âm mưu biến Mĩ La-tinh thành “sân sau” của Mĩ ở Mĩ La-tinh.
• Để thực hiện được âm mưu của mình, Mĩ đã đưa ra thủ đoạn tuyên truyền học thuyết: “Châu Mĩ của người châu Mĩ” (1823), thành lập “Liên minh dân tộc các nước cộng hòa châu Mĩ” ( Liên Mỹ )dưới sự chỉ huy của Oa-sinh-tơn.
• Năm 1898 Mỹ hất cẳng Tây Ban Nha (người châu Âu) khởi châu Mĩ.
• Đầu thế kỉ XX, dùng chính sách “Cái gậy lớn” và “Ngoại giao đô la” để khống chế khu vực này.
• Mĩ La-tinh trở thành thuộc địa kiểu mới của Mĩ.