Bài 9 : Tác động của ngoại lực đến địa hình bề mặt trái đất (Tiếp theo) – Địa lí 10 trang 35

Trái đất luôn chịu nhiều tác động từ các yếu tố ngoại lực. Do đó trên bề mặt Trái đất luôn diễn ra các quá trình bào mòn, vận chuyển và bồi tụ. Vậy cụ thể của các quá trình đó diễn ra như thế nào, bài học hôm nay chúng ta sẽ đến với bài học ngày hôm nay.

Nội dung bài viết gồm có 2 phần:

• Kiến thức trọng tâm
• Hướng dẫn giải bài tập

A. Kiến thức trọng tâm

2. Quá trình bóc mòn

• Là quá trình các tác nhân ngoại lực (nước chảy, sóng biển, băng hà, gió...) làm các sản phẩm phong hóa rời khỏi vị trí ban đầu của nó.
• Quá trình bóc mòn có nhiều hình thức khác nhau

a. Xâm thực:

• Làm chuyển dời các sản phẩm phong hoá
• Là quá trình bóc mòn do nước chảy, sóng biển, gió, băng hà...
• Do nước chảy tạm thời: Khe, rãnh...
• Do dòng chảy thường xuyên: Sông, suối...
• Xâm thực của sóng biển tạo ra các vịnh, các mũi đất nhô ra biển.
• Địa hình bị biến dạng: giảm độ cao, sạt lở...

b. Thổi mòn:

• Quá trình bóc mòn do gió, thường xảy ra mạnh ở những vùng khí hậu khô hạn.
• Tạo thành những dạng địa hình độc đáo như: nấm đá, cột đá

c. Mài mòn:

• Diễn ra chậm chủ yếu trên bề mặt đất đá.
• Do tác động của nước chảy trên sườn dốc, sóng biển, chuyển động của băng hà tạo dạng địa hình: Vách biển, hàm ếch sóng vỗ, bậc thềm sóng vỗ

3. Qúa trình vận chuyển

• Là sự tiếp tục của quá trình bóc mòn. Là quá trình di chuyển vật liệu từ nơi này đến nơi khác.
• Khoảng cách dịch chuyển phụ thuộc vào động năng của quá trình:
• Vật liệu nhẹ, nhỏ được động năng của ngoại lực cuốn theo.
• Vật liệu lớn, nặng chịu thêm tác động của trọng lực, vật liệu lăn trên bề mặt đất đá

4. Qúa trình bồi tụ

a. Khái niệm

• Là quá trình tích tụ các vật liệu phá vỡ

b. Hình thức

• Tích tụ dần trên đường theo thứ tự giảm dần theo kích thước và trọng lượng
• Tích tụ và phân lớp theo trọng lượng (khi động năng giảm đột ngột).

c. Kết quả

• Tạo nên các dạng địa hình bồi tụ: Bãi bồi, đồng bằng phù sa, cồn cát, bãi biển, thềm bồi tụ…