Đọc các đoạn thơ sau và thực hiện yêu cầu ở dưới:
3. Tập làm thơ tám chữ.
a.Đọc các đoạn thơ sau và thực hiện yêu cầu ở dưới:
(1)
Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
…
-Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?
(2)
Xin đừng gọi bàng ngôn từ hoa mĩ.
…
Đi suốt đời kí ước vẫn mang theo
(3)
Yêu biết mấy những dòng sông bát ngát
.....
Dám vươn mình cai quản lại thiên nhiê
- Tìm những từ ngữ có khả năng gieo vần ở mỗi đoạn. Vận dụng kiến thức về vần chân, vần lưng, vần liền, vần gián cách để nhận xét về cách gieo vần của từng đoạn:
- Chỉ ra cách ngắt nhịp ở mỗi đoạn thơ
- Trình bày những hiểu biết của em về đoạn thơ tám chữ
Bài làm:
Cách gieo vần:
- Đoạn thơ trong bài Nhớ rừng của Thế Lữ gieo vần chân, liên tiếp: tan - ngàn, mới - gội, bừng - rừng, gắt - mật.
- Đoạn thơ trong bài Tổ quốc-Nguyễn Huy Hoàng vần chân, gián cách: mĩ-lẻ, nguyên tên, bỏng-hạn, hè-đê, ngát- tuổi, diều-theo
- Đoạn thơ trong bài Mùa thu mới của Tố Hữu gieo vần chân, gián cách: ngát - hát, non - son, dứng - dựng, tiên - nhiên.
Cách ngắt nhịp: Cách ngắt nhịp đa dạng, linh hoạt.
(1) Nào đâu / những đêm vàng hên hờ suối (2/6)
Ta say mồi /đứng uống ánh trăng tan? (3/5)
Đâu những ngày / mưa chuyển bốn phương ngàn (3/5)
Ta lặng ngẩm /giang sơn ta đổi mới? (3/5)
Đâu những bình minh /cây xanh nắng gội, (4/4)
Tiếng chim ca/giấc ngủ ta tưng bừng (3/5)
Đâu những chiều /lênh láng máu sau rừng (3/5)
Ta đợi /chết mảnh mặt trời gay gắt, (2/6)
Để ta chiếm lấy / riêng phần bí mật? (4/4)
Than ôi!/Thời oanh liệt/nay còn đâu? (2/3/3)
(2)
Xin đừng gọi/ bằng ngôn từ hoa mỹ
Những sông dài/ biển rộng/ những tài nguyên
Tổ quốc tôi,/ vùng quê nghèo lặng lẽ
Trên bản đồ,/ không dấu chấm,/ không tên.
Ở nơi đó,/ đất khô cằn cháy bỏng
Tre còng lưng/ nhẫn nại/ đứng trưa hè
Đất khô nỏ /chân chim mùa nắng hạn
Ngọn gió Lào/ héo hắt /cỏ chân đê.
Ở nơi đó/, mùa trăng về bát ngát
Gió nồm nam/ trong vắt /tiếng sáo diều
Có mái tóc/ xanh hương mười sáu tuổi
Đi suốt đời/ kí ức vẫn mang theo
(3)
Yêu biết mấy,/ những dòng sông bát ngát
Giữa đôi bờ/ dào dạt lúa ngô non
Yêu biết mấy,/ những con đường ca hát
Qua công trường/ mới dựng mái nhà son!
Yêu biết mấy,/những bước đi dáng đứng
Của đời ta/ chập chững buổi dầu tiên
Tập làm chủ,/ tập làm người xây dựng
Dám vươn mình/ cai quàn lại thiên nhiên!
(Tố Hữu, Mùa thu mới)
=> Thơ 8 chữ là: thể thơ mỗi dòng tám chữ, cách ngắt nhịp đa dạng. Bài thơ theo thể này có thể gồm nhiều đoạn, có thể dược chia thành nhiều khổ, số câu không hạn định, cách gieo vần chủ yếu là vần chân (liên tiếp hoặc gián cách).
Xem thêm bài viết khác
- Những kiến thức và kĩ năng về kiểu văn bản tự sự của phần Tập làm văn có giúp được gì trong việc đọc - hiểu các văn bản tác phẩm văn học tương ứng trong sách giáo khoa Ngữ văn không?
- Ngoài hai mục trên, văn bản được chia thành mấy phần? Nội dung chính của mỗi phần là gì?
- Hãy tìm những từ ngữ được tạo ra từ mô hình dưới đây
- Trong đoạn hội thoại sau, người nói đã vi phạm phương châm hội thoại nào? Dụng ý của tác giả là gì khi để nhân vật của mình vi phạm phương châm hội thoại.
- Mạch thơ được triển khai theo trình tự chuyến ra khơi của đoàn thuyền từ lúc bắt đầu (hoàng hôn) đến khi đánh bắt cá (đêm xuống) và trở về (bình minh). Em hãy dựa trên trình tự ấy tìm bố cục bài thơ.
- Tìm trong tác phẩm những từ ngữ thích hợp để hoàn thiện bảng sau:
- Hệ thống lại bằng sơ đồ những đặc điểm của 5 phương châm hội thoại đã học
- Phân tích bút pháp xây dựng hình ảnh thơ trong các bài thơ: Đồng chí (Chính Hữu), Đoàn thuyền đánh cá (Huy Cận), Ánh trăng (Nguyễn Duy).
- Vẽ sơ đồ thể hiện những giá trị nổi bật về nội dung và nghệ thuật của Truyện Kiều.
- Khi nói về nguy cơ của chiến tranh hạt nhân đe dọa loài người và sự sống trên trái đất, tác giả đã sử dụng phép lập luận nào?
- Khi chiến tranh kết thúc, tình cảm của người lính với vầng trăng chuyển biến như thế nào? Điều gì dẫn đến những biến đổi ấy?
- Em hãy viết lại đoạn truyện kể lại cuộc gặp gỡ cuối cùng của hai cha con ông Sáu theo lời hồi tưởng của một nhân vật khác (ông Sáu hoặc bé Thu).