Bài 12: Vượt qua tình thế hiểm nghèo sgk Lịch sử 5 Trang 24

Cách mạng tháng Tám thành công, nước ta trở thành nước độc lập, xong thực dân Pháp âm mưu xâm lược nước ta 1 lần nữa. Dân tộc Việt Nam dưới dự lãnh đạo của Đảng và chính phủ quyết tâm đứng lên tiến hành cuộc kháng chiến bảo vệ độc lập và chủ quyền đất nước. Bài học đầu tiên về giai đoạn này giúp ta tìm hiểu tình hình đất nước sau ngày 2/9/1945.

A. Kiến thức trọng tâm

1. Những khó khăn của nước ta sau cách mạng tháng Tám

• Giặc đói
• Giặc dốt
• Giặc ngoại xâm

=> Đất nước vào tình thế nghìn cân treo sợi tóc.

CH: Vì sao nói: “Ngay sau cách mạng tháng Tám, nước ta ở trong tình thế Nghìn cân treo sợi tóc”?

Trả lời:

Ngàn cân treo sợi tóc có nghĩa là tình hình vô cùng bấp bênh, nguy hiêm.

Sau cách mạng tháng Tám, nước ta ở trong tình thế Nghìn cân treo sợi tóc vì đất nước gặp muôn vàn khó khăn:

• Nạn đói xảy ra khắp nơi khiến hơn 2 triệu người chết, nông nghiệp đình đốn.
• Hơn 90% dân số mù chữ, không biết viết chữ.
• Thực dân Pháp tiếp tục xâm lược Nam Bộ và Nam Trung Bộ.

2. Những giải pháp mà Đảng và Bác Hồ đã làm để giúp đất nước thoát khỏi tình thế hiểm nghèo.

• Đẩy lùi giặc đói:
• Lập hũ gạo cứu đói, ngày đồng tâm, …dành gạo cho dân nghèo
• Dân nghèo được chia ruộng, đẩy mạnh phong trào tăng gia sản xuất nông nghiệp.
• Chống giặc dốt:
• Mở lớp bình dân học vụ ở khắp nơi để xóa nạn mù chữ.
• Trường học được mở thêm, trẻ em nghèo được cắp sách đến trường.
• Chống giặc ngoại xâm:
• Ngoại giao khôn khéo đẩy quân Tưởng về nước
• Hòa hoãn, nhấn nhượng với Pháp để có thời gian chuẩn bị kháng chiến lâu dài.
• Lập “ quỹ độc lập”, “ quỹ đảm phụ quốc phòng”, “tuần lễ vàng” để quyên góp xây dựng đất nước.

CH: Em có suy nghĩ gì về việc làm của Bác Hồ qua câu chuyện trên?

Trả lời:

• Qua cây chuyện trên, em thấy Bác Hồ là một người có tình yêu sâu sắc, thiêng liêng giành cho nhân dân ta, đất nước ta. Hình ảnh Bác Hồ nhịn ăn để góp gạo cứu đói cho dân khiến toàn dân cảm động, một lòng theo Đảng, thao Bác làm cách mạng.

3. Ý nghĩa của việc đẩy lùi “ giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm”.

• Nhờ tinh thần đoàn kết trên dưới một lòng và cho thấy sức mạnh to lớn của nhân dân ta.
• Nhân dân một lòng tin tưởng vào chính phủ, tin vào Bác Hồ để làm cách mạng.