Đọc các đoạn trích trong sách giáo khoa và trả lời câu hỏi

Câu 2: (Trang 124 - SGK Ngữ văn 8 tập 1) Đọc các đoạn trích trong sách giáo khoa và trả lời câu hỏi.

(a) Biển luôn thay đổi tuỳ theo màu sắc mây trời. Trời xanh thẳm, biển cũng thẳm xanh, như dâng cao lên chắc nịch. Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương. Trời âm u mây mưa, biển xám xịt, nặng nề . Trời ầm ầm dông gió, biển đục ngầu giận giữ.

(b). Vào mùa sương, ngày ở Hạ Long như ngắn lại. Buổi sớm, mặt trời lên ngang cột buồm, sương tan, trời mới quang. Buổi chiều, nắng vừa nhạt, sương đã buông nhanh xuống mặt biển.

a. Tìm câu ghép trong những đoạn trích trên.
b. Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu trong mỗi câu ghép.
c. Có thể tách mỗi vế câu nói trên thành một câu đơn không ? Vì sao?

Bài làm:

a. Tìm các câu ghép:
Đoạn văn (a) có 4 câu ghép:

• Trời xanh thẳm, biển cũng thẳm xanh, như dâng cao lên chắc nịch.
• Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương.
• Trời âm u mây mưa, biển xám xịt, nặng nề .
• Trời ầm ầm dông gió, biển đục ngầu giận giữ.

Đoạn văn (b) có 2 câu ghép:

• Buổi sáng, mặt trời lên ngang cột buồm, sương tan, trời mới quang.
• Buổi chiều, nắng vừa nhạt, sương đã buôn nhanh xuống mặt biển.

b. Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu trong mỗi câu ghép

• Đoạn văn (a) quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu trong các câu ghép đều là quan hệ nhân quả. Sự thay đổi của sắc trời dẫn đến sự thay đổi của màu nước.
• Đoạn văn (b) quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu trong hai câu ghép là quan hệ quan hệ đồng thời. Vế một nêu sự thay đổi của sự vật này – vế hai nêu sự thay đổi của sự vật khác tương ứng.

c. Không nên tách mỗi vế câu trong những câu ghép ở trên thành những câu đơn, bởi vì mối quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong các câu này rất chặt chẽ.