Giải bài 28 vật lí 12: Tia X

Trong bài học này, KhoaHoc gửi đến bạn đọc bài 28: Tia X. Tia X có đặc điểm gì khác so với tia hồng ngoại và tia tử ngoại? Bài viết này KhoaHoc hi vọng sẽ giúp các em học tập tốt hơn

Nội dung bài viết gồm hai phần:

• Lý thuyết
• Hướng dẫn giải bài tập SGK

A. Lý thuyết

I. Phát hiện và cách tạo tia X

Phát hiện: Khi cho một chùm tia catot (chùm electron có năng lượng lớn) đập vào vật rắn thì vật phát ra tia X.

Cách tạo: Để tạo tia X người ta dùng ống Cu-lit-gio.

Cấu tạo ống Cu-lit-gio gồm:

• Một ống thủy tinh bên trong là chân không, gồm một dây nung bằng vonfam FF’ dùng làm electron và hai điện cực:
• Một chòm cầu kim loại để làm catot K.
• Một anot A bằng kim loại có nguyên tử khối lớn, điểm nóng chảy cao.
• Đặt giữa anot và catot một hiệu điện thế vài chục kilovon. Các elelctron bay ra từ dây FF’ chuyển động vào điện trường mạnh giữa anot và catot đến đập vào A làm cho A phát ra tia X.

II. Bản chất và tính chất tia X

Bản chất: Tia X là sóng điện từ, có bước sóng nằm trong khoảng 10^-11 m đến 10^-8 m.

Phân loại: 2 loại:

1. Tia X cứng: Có năng lượng lớn
2. Tia X mềm: Có năng lượng thấp hơn.

Tính chất:

1. Tính chất quan trọng nhất là khả năng đâm xuyên. Nó dễ dàng đi qua các vật không trong suốt đối với ánh sáng thông thường như gỗ, giấy, vải,... đi qua khó hơn đối với kim loại, mô cứng, ..., dùng đề chụp X quang.
2. Làm đen kính ảnh, dùng để chụp điện trong y tế.
3. Làm phát quang một số chất.
4. Làm ion hóa không khí
5. Có tác dụng sinh lí, dùng để trị ung thư nông.

III. Thang sóng điện từ

Sóng điện từ có đầy đủ tính chất của sóng ánh sáng nên có sự đông nhất giữa sóng điện từ và sóng ánh sáng.

Sóng vô tuyến, tia hồng ngoại, ánh sáng nhìn thấy, tia tử ngoại, tia X và tia gamma đều có cùng bản chất, cùng là sóng điện từ chỉ khác nhau về tần số (hay bước sóng). Các sóng này tạo nên một phổ liên tục gọi là thang sóng điện từ.

Sự khác nhau về tần số tạo nên sự khác nhau về tính chất và công dụng của từng loại sóng điện từ.