Bài 2: Liên Xô và các nước Đông Âu từ những năm 70 đến đầu những năm 90 của thế kỉ XX

Từ giữa những năm 70, nhất là từ sau những năm 80 của thế kỉ XX, nền kinh tế Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu lâm vào tình trạng trì trệ và khủng hoảng trầm trọng. Khủng hoảng kinh tế dẫn tới khủng hoảng chính trị đã làm sụp đổ chế độ xã hội chủ nghĩa ở các nước Đông Âu và sau đó là Liên Xô.

A. Kiến thức trọng tâm

I. Sự khủng hoảng và tan rã của Liên bang Xô Viết

• Năm 1973 khủng hoảng dầu mỏ nổ ra; kinh tế Liên Xô sa sút.
• 1986 Goóc – ba – chốp nắm quyền và để ra cải tổ; Liên Xô rơi vào khủng hoảng.
• 8/1991 đảo chính xảy ra. Liên bang Xô Viết tan rã.
• Cộng đồng các quốc gia độc lập ra đời (S.N.G)

II. Khủng hoảng và tan ra XHCN Đông Âu.

• Nguyên nhân sự sụp đổ :
• Kinh tế khủng hoảng
• Rập khuôn mô hình ở Liên Xô .
• Sai lầm và tha hóa về đạo đức của một bộ phận lãnh đạo.
• Chậm sửa đổi .
• Sự chống phá của các thế lực trong và ngoài nước .
• Nhân dân bất bình với các nhà lãnh đạo, đòi phải thay đổi .
• Hậu quả:
• Năm 1988 khủng hoảng nổ ra ở Ba Lan và lan nhanh các nước Đông Âu.
• Năm 1989 chế độ XHCN Đông Âu sụp đổ.
• Năm 1991 khối S.E.V ngừng hoạt động. Hiệp ước Vác – sa – va giải thể.