Giải bài 5 vật lí 9: Đoạn mạch song song
Bài này nằm trong chương 1 của vật lý 9. Bài này giúp học sinh tìm hiểu thêm về một cách mắc mạch khác ngoài cách mắc nối tiếp ở bài trước, đó là mắc mạch điện song song. Cách mắc này có điện trở tương đương và hiệu điện thế giữa hai đầu điện trở như thế nào thì bài này sẽ giải đáp cho chúng ta.
A. Lý thuyết
1. Nhớ lại kiến thức ở lớp 7
Trong đoạn mạch gồm hai bóng đèn mắc song song:
- Cường độ dòng điện chạy qua mạch chính bằng tổng cường độ dòng điện chạy qua các mạch rẽ :
I = I1 + I2.
- Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch bằng hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi mạch rẽ: U = U1 + U2.
2. Đoạn mạch gồm hai điện trở mắc song song
- Cường độ dòng điện chạy qua mạch chính bằng tổng cường độ dòng điện chạy qua các mạch rẽ :
I = I1 + I2.
- Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch bằng hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi mạch rẽ: U = U1 + U2.
- Điện trở tương đương được tính theo công thức:
suy ra $R_{td}=\frac{R_{1}R_{2}}{R_{1}+R_{2}}$
- Cường độ dòng điện chạy qua mỗi điện trở tỉ lệ nghịch với điện trở đó:
![]()
- Người ta thường mắc song song vào mạch điện các dụng cụ điện có cùng hiệu điện thế định mức. Khi hiệu điện thế của mạch bằng hiệu điện thế định mức thì các dụng cụ này đều hoạt động bình thường và có thể sử dụng độc lập với nhau.
B. BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI
Kiến thức thú vị
Câu 1: Quan sát sơ đồ mạch điện hình 5.1 và cho biết các điện trở R1 và R2 được mắc với nhau như thế nào. Nêu vai trò của vôn kế và ampe kế trong sơ đồ.

Câu 2:Hãy chứng minh rằng đối với đoạn mạch gồm hai điện trở mắc song song, cường độ dòng điện chạy qua mỗi điện trở tỉ lệ nghịch với điện trở đó.
$\frac{I_{1}}{I_{2}}=\frac{R_{2}}{R_{1}}$
Câu 3:Hãy chứng minh công thức tính điện trở tương đương của đoạn mạch gồm hai điện trở R1, R2 mắc song song là: ![]()
Từ đó suy ra: ![]()
Câu 4: Trong phòng học đang sử dụng một bóng đèn dây tóc và một quạt trần có cùng hiệu điện của nguồn là 220 V. Hiệu điện thế của nguồn là 220 v. Mỗi đồ dùng đều có công tác và cầu chì bảo vệ riêng.
- Đèn và quạt được mắc thế nào vào nguồn để chúng hoạt bình thường?
Vẽ sơ đồ mạch điện đó. Cho kí hiệu sơ đồ của quạt là ![]()
- Nếu đèn không hoạt động thì quạt có hoạt động không?
Câu 5: Cho hai điện trở R1 = R2 = 30 Ω được mắc như sơ đồ 5.2a.
a) Tính điện trở tương đương của đoạn mạch đó.
b) Nếu mắc thêm một điện trở R3 = 30 Ω vào đoạn mạch trên sơ đồ hình 5.2b thì điện trở tương đương của đoạn mạch mới bằng bao nhiêu? So sánh điện trở đó với mỗi điện trở thành phần.

Xem thêm bài viết khác
- Những biểu hiện nào dưới đây là biểu hiện của nhiệt năng ? sgk Vật lí 9 trang 154
- Nhận xét về tác dụng từ của ống dây có lõi sắt non và ống dây có lõi thép khi ngắt dòng điện qua ống dây?
- Giải câu 6 bài 8 sgk: Một sợi dây sắt dài
- Nếu đặt vào hai đầu của một cuộn dây (gọi là cuộn sơ cấp) một hiệu điện thế xoay chiều thì bóng đèn mắc ở hai đầu cuộn dây kia (gọi là cuộn thứ cấp) có sáng lên không ? Tại sao ? sgk Vật lí 9 trang 100
- Đọc trị số của các điện trở kĩ thuật cùng loại như hình 10.4a có trong bộ dùng cụ thí nghiệm.
- Chứng minh rằng đường nối các vị trí A,I,A' là đường truyền của tia sáng từ đinh ghim A đến mắt. sgk Vật lí 9 trang 111
- Nếu có một kính cận, làm thế nào để biết đó là thấu kính phân kì ? sgk Vật lí 9 trang 131
- Hãy tính điện trở tương đương R2 của hai dây dẫn trong sơ đồ hình 8.1b (SGK)
- Giải câu 4 bài 35: Các tác dụng của dòng điện xoay chiều Đo cường độ và hiệu điện thế xoay chiều sgk Vật lí 9 trang 97
- Người ta dùng la bàn để xác định hướng Bắc , Nam (hình 21.4). Tìm hiểu cấu tạo của la bàn. Hãy cho biết bộ phận nào của la bàn có tác dụng chỉ hướng.
- Giải câu 3 bài 41: Quan hệ giữa góc tới và góc khúc xạ sgk Vật lí 9 trang 112
- Hãy xác định tên từ cực của các nam châm thường dùng trong phòng thí nghiệm (nam châm thẳng, nam châm chữ U, kim nam châm).