Soạn bài: So sánh
Chúng ta thường xuyên so sánh cái này với cái kia, vật này với vật kia. Tuy nhiên, có mấy ai hiểu được khái niệm về so sánh. Và để giúp các bạn học sinh hiểu sâu hơn KhoaHoc xin tóm tắt kiến thức trọng tâm và hướng dẫn giải bài tập cụ thể. Mời các bạn cùng tham khảo.
A. Kiến thức trọng tâm
I. So sánh là gì?
a) Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan
So sánh: Trẻ em = búp trên cành =>Đều non tơ, trẻ trung, bụ bẫm, đáng yêu.
b) …Trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận.
So sánh: Rừng đước = hai dãy trường thành vô tận=>Đều cao, dài, chắc chắn, vững chãi.
=>So sánh là sự đối chiếu sự vật, sự việc với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
II. Cấu tạo của phép so sánh
- Mô hình cấu tạo đầy đủ của một phép so sánh gồm:
- Vế A (nếu lên sự vật, sự việc được so sánh)
- Vế B (nêu tên sự vật, sự việc dùng để so sánh với sự vật, sự việc nói ở vế A).
- Từ ngữ chỉ phương diện so sánh
- Từ ngữ chỉ ý so sánh ( gọi tắt là so sánh)
- Trong thực tế, mô hình cấu tạo nói trên có thể biến đổi ít nhiều:
- Các từ ngữ chỉ phương diện so sánh và chỉ ý so sánh có thể được lược bớt.
Ví dụ: Trường Sơn: chí lớn công cha
Cửu Long: Lòng mẹ bao la sóng trào
=> Dùng dấu hai chấm ( :) để thay cho từ so sánh.
- Vế B có thể được đảo lên trước vế A cùng với từ so sánh.
Ví dụ: Như tre mọc thẳng, con người không chịu khuất.
=> Đảo vị trí của hai vế. Đáng lẽ viết: “Con người không chịu khuất phục như tre mọc thẳng”.
B. BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI
Kiến thức thú vị
Câu 1: Trang 25 sgk Ngữ văn 6 – tập 2
Với mỗi mẫu câu so sánh gợi ý dưới đây, em hãy tìm thêm một ví dụ:
(đọc ví dụ ở trang 25 và 26 sgk Ngữ văn 6 tập 2)
Câu 2: Trang 26 sgk Ngữ văn 6 – tập 2
Dựa vào những thành ngữ đã biết, hãy viết tiếp vế B vào những chỗ trống dưới đây để tạo thành phép so sánh:
- khoẻ như ...
- đen như ...
- trắng như ...
- cao như ...
Câu 3: Trang 26 sgk Ngữ văn 6 – tập 2
Hãy tìm những câu văn có sử dụng phép so sánh trong các bài Bài học đường đời đầu tiên và Sông nước Cà Mau.
Phần tham khảo mở rộng
Câu 1: Trình bày những nội dung chính trong bài: " So sánh". Bài học nằm trong chương trình ngữ văn 6 tập 2
Viết một đoạn văn tả cảnh bình minh, trong đó có sử dụng phép so sánh.
Xem thêm bài viết khác
- Lập bảng thống kê một số hoặc toàn bộ những yếu tố lặp có trong bài
- Nhận xét về thái độ của Dế Mèn đối với Dế Choắt (biểu hiện qua lời lẽ, cách xưng hô, giọng điệu…).
- Giá trị nội dung và nghệ thuật trong Động Phong Nha
- Với mỗi dấu ba chấm dưới đây, em hãy lựa chọn thêm một chủ ngữ thích hợp để tạo thành câu hoàn chỉnh
- Nội dung chính bài: Nhân hóa
- Tại sao cô út lại bằng lòng lấy Sọ Dừa? Em có nhận xét gì vế nhân vật cô út?
- Cảm nhận của em về bà đỡ Trần và bác tiều phu trong truyện Con hổ có nghĩa
- Ở đoạn kết, tác giả đã hình dung như thế nào về vị trí của cây tre trong tương lai khi đất nước ta đi vào công nghiệp hóa?
- Giá trị nội dung và nghệ thuật trong Bánh chưng bánh giầy
- Giá trị nội dung và nghệ thuật trong Treo biển
- Đọc đoạn văn từ “Thuyền chúng tôi chào thoát qua đến "sương mù và khói sóng ban mai" và trả lời các câu hỏi:
- Soạn bài Tổng kết phần văn