Soạn bài: So sánh
Chúng ta thường xuyên so sánh cái này với cái kia, vật này với vật kia. Tuy nhiên, có mấy ai hiểu được khái niệm về so sánh. Và để giúp các bạn học sinh hiểu sâu hơn KhoaHoc xin tóm tắt kiến thức trọng tâm và hướng dẫn giải bài tập cụ thể. Mời các bạn cùng tham khảo.
A. Kiến thức trọng tâm
I. So sánh là gì?
a) Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan
So sánh: Trẻ em = búp trên cành =>Đều non tơ, trẻ trung, bụ bẫm, đáng yêu.
b) …Trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận.
So sánh: Rừng đước = hai dãy trường thành vô tận=>Đều cao, dài, chắc chắn, vững chãi.
=>So sánh là sự đối chiếu sự vật, sự việc với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
II. Cấu tạo của phép so sánh
- Mô hình cấu tạo đầy đủ của một phép so sánh gồm:
- Vế A (nếu lên sự vật, sự việc được so sánh)
- Vế B (nêu tên sự vật, sự việc dùng để so sánh với sự vật, sự việc nói ở vế A).
- Từ ngữ chỉ phương diện so sánh
- Từ ngữ chỉ ý so sánh ( gọi tắt là so sánh)
- Trong thực tế, mô hình cấu tạo nói trên có thể biến đổi ít nhiều:
- Các từ ngữ chỉ phương diện so sánh và chỉ ý so sánh có thể được lược bớt.
Ví dụ: Trường Sơn: chí lớn công cha
Cửu Long: Lòng mẹ bao la sóng trào
=> Dùng dấu hai chấm ( :) để thay cho từ so sánh.
- Vế B có thể được đảo lên trước vế A cùng với từ so sánh.
Ví dụ: Như tre mọc thẳng, con người không chịu khuất.
=> Đảo vị trí của hai vế. Đáng lẽ viết: “Con người không chịu khuất phục như tre mọc thẳng”.
B. BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI
Kiến thức thú vị
Câu 1: Trang 25 sgk Ngữ văn 6 – tập 2
Với mỗi mẫu câu so sánh gợi ý dưới đây, em hãy tìm thêm một ví dụ:
(đọc ví dụ ở trang 25 và 26 sgk Ngữ văn 6 tập 2)
Câu 2: Trang 26 sgk Ngữ văn 6 – tập 2
Dựa vào những thành ngữ đã biết, hãy viết tiếp vế B vào những chỗ trống dưới đây để tạo thành phép so sánh:
- khoẻ như ...
- đen như ...
- trắng như ...
- cao như ...
Câu 3: Trang 26 sgk Ngữ văn 6 – tập 2
Hãy tìm những câu văn có sử dụng phép so sánh trong các bài Bài học đường đời đầu tiên và Sông nước Cà Mau.
Phần tham khảo mở rộng
Câu 1: Trình bày những nội dung chính trong bài: " So sánh". Bài học nằm trong chương trình ngữ văn 6 tập 2
Viết một đoạn văn tả cảnh bình minh, trong đó có sử dụng phép so sánh.
Xem thêm bài viết khác
- Lê Lợi đã nhận được gươm thần như thế nào? Cách Long Quân cho nghĩa quân Lam Sơn và Lê Lợi mượn gươm có ý nghĩa gì?
- Nội dung chính bài: Phó từ
- Soạn bài: Sơn Tinh, Thủy Tinh
- Em hiểu thế nào là chi tiết tưởng tượng kì ảo? Hãy nói rõ vai trò của các chi tiết này trong truyện.
- Theo em, các chi tiết sau đây trong truyện Thánh Gióng có ý nghĩa như thế nào?
- Giá trị nội dung và nghệ thuật trong Con rồng cháu tiên
- Giá trị nội dung và nghệ thuật trong Ông lão đánh cá và con cá vàng
- Sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh có gì khác thường? Kể về sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh như vậy, theo em, nhân dân muốn thể hiện điều gì?
- Em hãy viết bài văn tả người thân yêu và gần gũi nhất với mình (ông, bà, cha, mẹ, anh, chị,…).
- Truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh gồm mấy đoạn? Mỗi đoạn thể hiện nội dung gì? Truyện được gắn với thời đại nào trong lịch sử Việt Nam?
- Tả hình ảnh của mẹ khi em đạt điểm tốt
- Vì sao đức Long Quân cho nghĩa quân Lam Sơn mượn gươm thần?