Bài 11: Các nước Đông Nam Á cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX

Cùng với quá trình xâm lược của các nước thực dân phương Tây ở Đông Nam Á, phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc cũng diễn ra sôi nổi lại khu vực này. Cùng tìm hiểu kĩ hơn về vấn đề này trong bài học dưới đây của KhoaHoc.

A. Kiến thức trọng tâm

I. Qúa trình xâm lược của chủ nghĩa thực dân ở các nước Đông Nam Á

• Khu vực ĐN Á có một vị trí chiến lược rất quan trọng, thuận lợi, giàu tài nguyên thiên nhiên.
• Chế độ phong kiến ở các nước suy yếu nên không tránh khỏi sự nhòm ngó xâm lược của TD phương Tây.
• Từ nửa cuối thế kỉ XIX tư bản phương tây đẩy mạnh xâm lược Đông Nam Á: Anh chiếm Mã Lai, Miến Điện; Pháp chiếm 3 nước Đông Dương; Tây Ban Nha rồi Mĩ chiếm Phi-lip-pin; Hà Lan chiếm In-đô-nê-xi-a và Bồ Đào Nha chiếm Đông ti-mo. Thái Lan giữ được độc lập nhưng trở thành vùng đệm của Anh, Pháp.

II. Phong trào giải phóng dân tộc

• In-đô-nê -xi-a:
• Nhiều tổ chức yêu nước ra đời: 1905 thành lập công đoàn xe lửa,
• 1908 Thành lập hội liên hiệp công nhân. Chủ nghĩa Mác được truyền bá rộng rãi.
• 5-1920 : Đảng cộng sản thành lập.
• Phi-lip-pin:
• Năm 1571 Tây Ban Nha xâm lược Phi-lip-pin.
• Nhân dân liên tục đứng lên đấu tranh. Nước cộng hòa thành lập.
• Mĩ gây chiến với Tây Ban Nha, áp đặt CNTD. Nhân dân lại phải đứng lên chống Mĩ.
• Ba nước Đông Dương
• Ở Cam-pu-chia: 1863-1866 có khởi nghĩa do A cha-xoa lãnh đạo ở Ta-keo, năm 1866-1867 có khởi nghĩa do nhà sư Pu-côm-bô ở Cra-chê, liên kết với Việt Nam.
• Ở Việt Nam: Có khởi nghĩa của Trương Định, Nguyễn Trung Trực, Phong trào “Cần vương”, k/n nông dân Yên Thế…
• Ở Lào: 1901 ND Xa-van-na-khét k/n do Pha-ca-đuốc lãnh đạo. 1907 nhân dân Bô lô ven khởi nghĩa lan sang VN.
• Miến Điện (Myanma) : Năm 1885 kháng chiến chống thực dân Anh bùng nổ.

* Kết quả: PTGP dân tộc ở các nước ĐN Á đều bị thất bại.