Giải bài 26 sinh 12: Học thuyết tiến hóa tổng hợp hiện đại

Kế thừa các học thuyết tiến hóa trước đó của Lamac, Đacuyn, ... cùng với sự tiến bộ của khoa học kĩ thuật hiện đại, các nhà khoa học đưa ra học thuyết tiến hóa tổng hợp hiện đại. Đó là nội dung của bài 26. Sau đây, KhoaHoc tóm tắt kiến thức trọng tâm và hướng dẫn giải các câu hỏi trong bài.

A. Lý thuyết

I. Quan niệm tiến hóa và nguồn nguyên liệu tiến hóa

1. Tiến hóa nhỏ và tiến hóa lớn

• Tiến hóa nhỏ là quá trình biến đổi cấu trúc di truyền của quần thể, kết thúc khi loài mới xuất hiện
• Quần thể là đơn vị tồn tại nhỏ nhất của sinh vật có khả năng tiến hóa
• Tiến hóa lớn là quá trình biến đổi trên quy mô lớn.

2. Nguồn biến dị di truyền của quần thể

• Tiến hóa chỉ xảy ra nếu quần thể không có các biến dị di truyền

II. Các nhân tố tiến hóa

Các nhân tố tiến hóa là nhân tố làm biến đổi tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thể.

1. Đột biến

• Tần số đột biến rất nhiều ở mỗi cá thể và quần thể
• Là nguồn phát sinh biến dị di truyền của quần thể

2. Di - nhập gen

• Là sự trao đổi các cá thể và giao tử giữa các quần thể.
• Mang đến những alen mới làm phong phú vốn gen của quần thể, thay đổi cấu trúc di truyền của quần thể

3. Chọn lọc tự nhiên

• Là nhân tố chính hình thành nên các quần thể sinh vật thích nghi với môi trường
• CLTN là thay đổi tần số alen nhanh hay chậm tùy thuộc:
• Chọn lọc chống lại alen trội
• Chọn lọc chống lại alen lặn

4. Các yếu tố ngẫu nhiên

• Đặc điểm của các yếu tố gây biến đổi về tần số alen:
• Thay đổi tần số alen không tuân theo 1 chiều định hướng nhất định
• Alen có lợi cũng có thể bị loại bỏ, alen có lợi cũng có thể phổ biến trong quần thể

5. Giao phối không ngẫu nhiên

• Là nhân tố tiến hóa chỉ làm thay đổi thành phần kiểu gen mà không làm thay đổi tần số alen của quần thể