Khoa học tự nhiên 6 Bài 5: Chất và tính chất của chất

B. BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI

Kiến thức thú vị

A. Hoạt động khởi động

Em hãy chỉ ra sự giống và khác nhau của: nước, hơi nước, nước đá. Nước tồn tại ở những trạng thái (thể) nào?

=> Xem hướng dẫn giải

B. Hoạt động hình thành kiến thức

I. Chất

1.Hãy trao đổi với bạn và kể tên một số vật thể xung quanh chúng ta, ghi kết quả vào vở theo bảng 5.1

=> Xem hướng dẫn giải

2. Hãy cho biết: Vật thể có ở đâu? Chất có ở đâu?

=> Xem hướng dẫn giải

II. Ba trạng thái của chất

Mô hình ba trạng thái của chất: rắn (a), lỏng (b), khí (c) được mô tả ở hình 5.2

Trao đổi nhóm:

• Khoảng cách giữa các hạt ở mỗi trạng thái như thế nào?
• Các hạt ở mỗi trạng thái chuyển động như thế nào?
• Lập bảng so sánh 3 trạng thái tồn tại của vật chất dựa trên các tiêu chí đã thảo luận ở trên và hình 5.2.

=> Xem hướng dẫn giải

III. Tính chất của chất

2. Hãy quan sát hình 5.3 và điền vào chỗ trống các từ hoặc cụm từ thích hợp

=> Xem hướng dẫn giải

3. Thảo luận:

a, Bằng cách nào em có thể biết được hình dạng bên ngoài, màu sắc, trạng thái ... của một vật thể/ chất?

b, Nên sử dụng dụng cụ nào để đo nhiệt độ sôi của một chất?

c, Làm cách nào để biết một chất (như đường, muối ăn, đá vôi, ...) có tan trong nước hay không?

d, Dấu hiệu nào nhận ra tính chất hóa học của một chất?

=> Xem hướng dẫn giải

4. Điền các từ/ cụm từ thích hợp vào chỗ trống trong các câu sau:

Quan sát kĩ một chất chỉ có thể biết được ...................................................

Dùng dụng cụ đo mới xác định được ............................... của chất. Còn muốn biết một chất có tan trong nước, dẫn được điện hay không thì phải ........................

=> Xem hướng dẫn giải

IV. Hỗn hợp và chất tinh khiết

1. HS tiến hành thí nghiệm. Các em quan sát các tấm kính và điền đầy đủ thông tin vào bảng 5.3

=> Xem hướng dẫn giải

2. Hãy điền từ thích hợp vào chỗ trống trong câu sau:
Hỗn hợp gồm .......................... hay .................... trộn lẫn với nhau.

3. Làm thế nào để khẳng định nước cất là chất tinh khiết?

=> Xem hướng dẫn giải

V. Tách chất ra khỏi hỗn hợp

1. Thí nghiệm tách riêng các chất từ hỗn hợp muối ăn và cát. (SGK KHTN 6 trang 32)

2. Ghi tường trình thí nghiệm theo bảng 5.4

=> Xem hướng dẫn giải

4. Liên hệ quá trình làm muối từ nước biển, giống và khác nhau với quá trình này như thế nào? Giải thích sự khác nhau này.

=> Xem hướng dẫn giải

C. Hoạt động luyện tập

1. Điền từ thích hợp vào chỗ trống bên dưới mỗi hình ở hình 5.6

=> Xem hướng dẫn giải

2. Hãy chỉ ra đâu là vật thể, đâu là chất (những chữ in nghiêng) trong các câu sau:

a, Cơ thể người có 63 - 68% về khối lượng là nước.

b, Lõi bút chì được làm bằng than chì.

c, Vỏ bọc bên ngoài của dây điện là một lớp nhựa dẻo và lõi bên trong được làm bằng đồng.

d, Áo may bằng sợi bông (95 - 98% là xenlulozo) mặc thoáng mát hơn may bằng nilon (một loại tơ tổng hợp).

=> Xem hướng dẫn giải

3. Trong số các tính chất sau của nước đâu là tính chất vật lí? Đâu là tính chất hóa học?

a, Nước là chất duy nhất trên trái đất có thể đồng thời tồn tại ở cả ba trạng thái rắn, lỏng và khí.

b, Nước cất (nước tinh khiết) sôi ở nhiệt độ trong điều kiện áp suất là 1 atm.

c, Nước có tác dụng với vôi sống (CaO) tạo thành vôi tôi (Ca(OH)₂)

d, Nước có thể hòa tan được nhiều chất.

đ, Nước tác dụng với điphtpho pentaoxit (P₂O₅) tạo thành axit phophoric (H₃PO₄)

=> Xem hướng dẫn giải

4. Có một hỗn hợp gồm vụn sắt và vụn đồng. Em hãy đề xuất cách tách riêng từng chất ra khỏi hỗn hợp trên.

=> Xem hướng dẫn giải

D. Hoạt động vận dụng

2.Tại sao người ta dùng cao su để chế tạo lốp xe ô tô, xe máy, xe đạp,... ?

=> Xem hướng dẫn giải

3. Em tự làm thí nghiệm sau: nhỏ một giọt mực vào cốc nước. Quan sát và nhận xét hiện tượng xảy ra.

=> Xem hướng dẫn giải

4. Trong thực tiễn có nhiều trường hợp các chất lẫn vào nhau (ví dụ gạo bị lẫn sạn). Em hãy trao đổi với người thân trong gia đình, bạn bè hoặc tìm hiểu qua internet,... và kể tên một số trường hợp các chất bị trộn lẫn các chất khác. Người ta đã tách các chất đó ra khỏi nhau như thế nào? Quá trình đó dựa vào tính chất vật lí nào của chất?

=> Xem hướng dẫn giải